BilgiDTMGTIMSALE MANS

GTE ve GT3 araçları

GTE ve GT3'ler nedir, tarihi, genel özellikleri, teknolojik özellikleri, farklılıklarını tanıyalım

GTE (Grand Touring Endurance)

ILMC 6H Silverstone – GTE araçları
ILMC 6H Silverstone – GTE araçları

GTE’nin Tarihi

GT sınıfı araçlarının(GT3, GT4, GT2, GT1) aerodinamik ve hız bakımından en gelişmişi GTE sınıfı araçlar ilk dayanıklılık yarışlarına “GT” sınıfı ismi ile 1998 yılında çıkmaya başladı. 1999’da ise 24 Saat Le Mans, ALMS, ELMS serilerinde “N-GT” ismi ile yarışlara çıktı. 2005 yılından itibaren GT1 ve sonrasında GT2 olarak değişmeler gördü. GTE araçları ilk “GTE” ismi ile 2011 yılında WEC’in babası olan International Le Mans Cup’ta yarıştı. 2012 yılından günümüze kadar ELMS ve WEC‘te “LMGTE” sınıfı ismi ile yarışlara çıkıyor.

WEC 2021 – 6H Monza GTE araçları
WEC 2021 – 6H Monza GTE araçları

GTE Araçları Nedir ?

GTE yada Grand Touring Endurance olarak bahsedebileceğimiz bu araçlar dayanıklılık yarışları yapılan liglerde(WEC, ELMS, ISCC) kullanılan ve klasik yol otomobillerinin(Aston Martin, Ford, BMW, Porsche v.b) aerodinamik, dayanıklılık ve teknoloji bakımından oldukça değiştirilmiş bir GT araçları ve sınıflarıdır. Bu araçlar(Mesela günümüzdeki yarış arabası 488 GTE Evo ve Ferrari’nin sivil aracı 488 veya C8.R ve C.8 şasi olarak birbirlerine çok benzer) sivil otomobillerden ne kadar farklı teknolojilere sahip olursa olsun şasi bütünlüğü olarak sivil araçlara benzerdir. GTE araçlarını genellikle fabrika takımları kullanır kısacası GTE araçları maliyetlidir ve bu yüzden de araçları büyük üretici takımlar kullanabilir. Ancak AF Corse, WeatherTech Racing veya Team RLL gibi bağımsız takımlarda kullanabilir yani olay paradadır. Aracı ve takımı yönetecek kadar bir bütçeniz varsa yarışabilirsiniz.

GTE’lerde ABS(Anti Blockage System) olmadığı için 6H Spa Franchorchamps yarışında tekerlekleri kitlenen bir No.52 Ferrari 488 GTE Evo (Alessandro Pier Guidi, James Calado)
GTE’lerde ABS(Anti Blockage System) olmadığı için 6H Spa Franchorchamps yarışında tekerlekleri kitlenen bir No.52 Ferrari 488 GTE Evo (Alessandro Pier Guidi, James Calado)

GTE Klasik Özellikleri;

Motor Gücü: 493hp-600hp
Motor Hacmi: 3.5L-5.5L
Silindir Sayısı: 6-8
Motor Devri: 6000

Fiyat: 1 milyon €

Teknoloji: TC (Traction Control)

Vites: 6

Ağırlık: 1245kg-1527kg

En Yüksek Hız(Circuit de La Sarthe / Porsche 911 RSR19): 303km/sa

En İyi Tur Zamanı(Circuit de La Sarthe / Ferrari 488 GTE Evo): 3:46.011

GT3 (Grand Touring 3)

İlk GT3 araçlarından
İlk GT3 araçlarından

GT3 Tarihi

Asıl ismi Group GT3 olarak bilinen bu araçlar 2005 yılında FIA GT Championship organizetörü SRO Motorsports Group’un başkanı Stephane Rathel tarafından tanıtılmıştır. GT3 araçları Group GT1 ve Group GT2’lerin bir üst basamağırdır. 2006 yılında ise ilk ligde yani FIA GT3 Europen Championship’de yer almıştır. Yani o zamanlar (2005-2011) dayanıklık yarışlarına çkmak gibi bir amaçları yoktu sadece Sprint(Kısa süren fazla yarışlar) denen yarışlara çıkarlardı. 2011 yılından sonra ise üreticiler gelişmiş kitler üretip şimdiki GTWCE Endurance Cup’un ilk adımları atılıp Blancpain Endurance Series içinde GT3 araçları ilk dayanıklılık yarışlarına çıkmaya başladılar. O günden bu güne halen Endurance ve Sprint yarışlarında bu araçlar kullanılmaktadır.

GT World Challenge Europe Endurance Cup 2021 3H Barcelona
GT World Challenge Europe Endurance Cup 2021 3H Barcelona

GT3 Araçları Nedir ?

GT3, Group GT3 veya Grand Touring 3 bu araçlara nasıl hitap etmek isterseniz öyle hitap edin. GT3 araçları 33 farklı ligde hem Endurance hemde Sprint yarış formatlarında kullanılabilen bir yarış grubudur yada araçlarıdır. GT3’ler günümüz yol otomobillerinin modifiyeli, teknoloji ve aerodinamik olarak değiştirilmiş araçlardan oluşur. GTE’lerde olduğu gibi üretildiği yarış için kullanılmayan araçların şasisine çok benzerlerdir. GT3 takımları birazcık daha müşteri tabanlıdır yani çoğunlukla bağımsız takımlardan oluşur, üretici takımlardan oluşmaz. Buda GT3 araçları düşük tabanlı takımların yarış sınıfı olduğunu gösterir.

GT World Challenge Europe Endurance Cup 3H Monza
GT World Challenge Europe Endurance Cup 3H Monza
GT3 Klasik Özellikleri;

Motor Gücü: 480hp-600hp
Motor Hacmi: 3.9L-6.2L
Silindir Sayısı: 8-10
Motor Devri: 7000

Fiyat: 500-600 bin €

Vites: 6

Teknolojik: ABS(Anti Blockage System), TC (Traction Control)

Ağırlık: 1230-1320kg

Depo: 120L

En Yüksek Hız(Circuit de La Sarthe / Ferrari 488 GT3): 290km/sa

En İyi Tur Zamanı(Circuit de La Sarthe / Ferrari 488 GT3): 03:54.392

GTE ve GT3 Araçlarının Arasındaki Farklar

(Aralarındaki farkları konuşurken biraz araçlardan örnek vermeliyiz çünkü bazı GTE ve GT3’ler birbirine çok benzemekte) GTE ve GT3’lerin arasındaki en büyük ilk fark aerodinamik parçalardır, GTE’lerin arka kanat(RSR19’un kanat plakasının üstüne, araca kanat altında daha temiz bir hava akışı sağlayan iki çubukla monte edilirken, GT3-R otomobilinde kanat altında geleneksel montaj bulunur.), difüzor gibi önemli aerodinamik parçaları daha büyük ve geniştir, GT3’lerin ki ise aerodinamik parçaları küçüktür. GTE’lerde hafife alınmaması gereken bir faktör de lastiklerdir. Arka tekerlek, GT3’te kullanılanlarla aynı lastik genişliğine sahip ancak otomobilin ön tarafındaki lastikler 2,9 cm daha geniş, bu da otomobilin ön tarafında daha fazla kavrama anlamına geliyor ve bu da yine daha fazla viraj alma hızı anlamına geliyor. GTE araçlarnda üçüncü en büyük fark ABS’dir GT3’lerde bulunurken GTE’lerde bu teknoloji bulunmaz(TC yani Traction Control iki araçtada bulunur). GTE üretici bütçesi çok büyük olan takımlarla çalışırken, GT3’ler bütçesi düşük özel takımlar içindir(3 milyon Euro).

GT araçlarında yarışmış ve yeterince deneyime sahip olan sürücelere sorduk,

WEC 2020 – Salih Yoluç
WEC 2020 – Salih Yoluç

Carinsport.com’a konuşan Salih Yoluç, (Hangi aracı kullanmayı daha çok seviyorsunuz?)Her şampiyonanın verdiği regulasyon farklıdır, o yuzden mesela GT Word Challenge’da ki GT3’ü hiç sevmem ama GT Open’daki GT3’ü GTE’ye tercih ederim. Ama genelde GTE derim… (Neden GTE’ler GT3’lere oranla çok hızlı?) Genelde GT3 motorları aslında daha hızlıdır ama tamamen BoP’ye bağlı. GTE’nin daha hızlı olma sebebi daha fazla downforce olmasıdır. (Hangi aracı sürmek daha zor GTE mi GT3 mü?) ABS olmamasından ötürü GTE araçları GT3’lere oranla sürmesi daha zor.”

GT World Challenge Europe 2021 – Alex Fontana
GT World Challenge Europe 2021 – Alex Fontana

Carinsport.com’a konuşan Alex Fontana, (GT3 araçlarının en sevdiğiniz özelliği nelerdir?) Birçok geçişin olduğu ve birçok başka şeyin olduğu çok güzel yarışlar yaratan bir kategoridir. Bazı eğlenceli savaşlar için downforce ve mekanikin doğru karışımı. (GTE’de ABS olmaması sizi zorlar mı?) Sanmıyorum, çünkü ABS’leri olmayan ve uzun yıllar Singleseeter’ları olmayan araçlar ile çok yarıştım. ABS’nin amatör tabanlı kategoriler için daha iyi olduğunu ve profesyonel kategoriler için olmamasının daha iyi olduğunu düşünüyorum.”

WEC 2017 – Davide Rigon
WEC 2017 – Davide Rigon

Carinsport.com’a konuşan Davide Rigon,
(GTE ve GT3 araçlarının arasındaki en büyük farklar nelerdir?) En büyük farkların başında motor gücü ve aerodinami geliyor. GTE araçları için müşteri takımlar, araçları sadece yarışmaya odaklı ayarlama konusunda daha fazla özgürlüğe sahipler. Bu özgürlük, araçları daha hafif ve daha güçlü yapmalarını sağlıyor fakat maksimum yakıt tüketimi konusunda bir sınırları var. GT3 araçları, GTE araçlarının aksine ABS sistemine sahipler ve GTE araçlarına özel üretilmiş lastikler yerine genel üretilmiş ticari lastikleri kullanıyorlar. Motorda ve aerodinamide daha fazla özgürlük ve geliştirme opsiyonları var, bu da araçları daha hızlı ve sürmesini daha keyifli hale getiriyor. Bununla birlikte, tur zamanlarındaki farklar BoP (Performans Dengesi) ve lastiklerin farklarından kaynaklanıyor. (GTE araçlarını mı kullanmak daha zor yoksa GT3’ler mi?) Benim tecrübeme göre GT3 biraz daha zor, ABS olduğu için frene çok sert basmalıyız. (Hangi aracı daha çok seviyorsunuz GTE mi GT3’leri mi?) İkisinin de sürüşü çok güzel ama şunu söylemeliyim ki GTE biraz daha eğlenceli. Daha fazla geliştirme motor ve aerodinamik üzerinde çalışmak için daha fazla özgürlük var, bu da arabayı daha hızlı ve sürüşü biraz daha güzel kılıyor. Bununla birlikte, tur süresindeki büyük fark, BoP ve farklı tip lastiklerden kaynaklanmaktadır.”

WEC 2020 – Kevin Estre
WEC 2020 – Kevin Estre

Carinsport.com’a konuşan Kevin Estre, “(GTE ve GT3 araçlarının arasındaki farklar nelerdir?) GTE araçlarında daha az sürüş yardımı var. Sadece TC yardımı kullanabiliyoruz. Öbür tarafta GT3 araçlarında hem ABS hem de TC sistemlerine izin var. GTE araçlarında ortadan motorlu bir araç kullandığım için ağırlık dağılımı bakımından daha tutarlı bir araca sahibim. GTE araçlarında üç adet kuru hamur seçeneğine sahibiz: yumuşak, orta ve sert. GT3 araçlarında ise bütün hafta sonu kullanmamız gereken tek bir lastik türü oluyor. Örneğin Pirelli Challenge yarışlarında sadece tek bir kuru zemin lastik türüne sahibiz. İşin kötü yanı ise bu lastik türünü gittiğimiz bütün pistlerde kullanmak zorundayız. Bu lastikler hem 5 derece pist sıcaklığında hem de 40 derece pist sıcaklığında çalışmaları için üretildiğinden dolayı bazı tavizler verilmesi gerekiyor. (GTE ve GT3 araçlarının sürüş farklılıkları) Sürüş bakımından ise GT3 araçlarında motor aracın arka tarafında bulunduğu için aracın arkası GTE araçlarına göre daha hareketli oluyor. Gaza otururken aracın arkası yere yakınlaşıyor ve ön tarafı biraz havaya kalkıyor. GT3 aracını kullanırken biraz daha dur-kalk yapmak gerekiyor ve gaza otururken direksiyonu biraz daha açmak gerekiyor. Öbür tarafta GTE araçlarında motor aracın ortasında olduğu için viraja daha fazla hız taşıyabiliyorsunuz. GTE araçlarında daha az taviz veriliyor. GT3 araçları daha çok müşteri takımları için yapıldığı için bu arabayı sadece profesyonel sürücüler değil, Gentelman sürücüler de kullanıyor. Arabanın herkese uygun olması için daha fazla sürüş yardımı var. GTE araçlarında aracın geliştirilmesi için her türlü detaya dikkat edilmesi gerekiyor. Bunun için daha fazla para ve zaman gerekiyor. Aracın direksiyonu ve elektronikleri gibi her türlü detayı geliştirmemiz gerekiyor. Kısacası GTE araçları GT3 araçlarına göre daha gelişmiş araçlar. GTE araçlarında oturma pozisyonu, aracın hissiyatı ve en önemlisi lastikler büyük bir fark yaratıyor. (Hangi aracı kullanmayı daha çok seviyorsunuz GTE’leri mi GT3’leri mi?) Bu saydığım faktörler GTE araçlarını GT3 araçlarına kıyasla sürmesini daha keyifli bir hale getiriyor. Tabii ki GT3 araçlarını da sürmesi çok güzel ama GTE araçlarına kıyasladığımızda GTE araçlarını sürmek daha eğlenceli.”  (Arda dostumun röportajları çevirmede yardımcı olduğu için teşekkür ederim)

(Bu yazıdaki bütün bilgi ve röportajlar Carinsport.com‘a aittir. Lütfen paylaşırken bize Instagram adresimizden ulaşın)

Author

Eray Korkmaz

2005 doğumlu bir WEC ve GT World Challenge Europe hayranı ve editörü.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

Başa dön tuşu